Vasculaire dementie

Oorzaken

Veel hart- en vaatziekten hangen samen met het ontstaan van vasculaire dementie. Dat komt omdat deze aandoeningen invloed hebben op de doorbloeding van de hersenen.

Vasculaire dementie kan worden veroorzaakt door:

• Een herseninfarct (beroerte) of hersenbloeding
• Hoge bloeddruk. Dit is een van de belangrijkste risicofactoren voor vasculaire dementie. Een langdurig te hoge bloeddruk beschadigt de kleine bloedvaten in de hersenen, waardoor de doorbloeding van de hersenen afneemt.
• Aderverkalking. Bij aderverkalking plakken er vet- en kalkdeeltjes aan de binnenkant van de bloedvaten vast waardoor er minder bloed door de bloedvaten kan stromen. Een verhoogd cholesterol, roken, overgewicht en te weinig bewegen kunnen hierbij een rol spelen, net zoals erfelijke aanleg.
• Suikerziekte. Langdurig verhoogde bloedsuikerwaarden kunnen de bloedvaten beschadigen.
• Hart en vaatziekten, zoals hartritmestoornissen of hartfalen.

Hoe merk je dat je vasculaire dementie hebt?

De klachten zijn per persoon anders en het hangt er van af welk deel van de hersenen is aangedaan. Klachten die veel voorkomen zijn:

• Minder snel kunnen denken.
• Moeite hebben om op woorden te komen.
• Verandering in gedrag. Zo kan het zijn dat mensen met vasculaire dementie er steeds minder toe komen om iets te ondernemen of last krijgen van stemmingswisselingen.
• Problemen met plannen en organiseren.
• Moeite met concentratie en de aandacht ergens bij houden.
• Geheugenproblemen. Dit ontstaat meestal pas op een later moment.
• Onhandiger worden.
• Meer moeite hebben met lopen. Bijvoorbeeld trager lopen of problemen met het evenwicht.

De klachten kunnen elke dag wisselen. Iemand met vasculaire dementie weet vaak nog lange tijd wat er aan de hand is. Dit kan soms leiden tot somberheid of angstige gevoelens.

Beloop

Het verloop en de levensverwachting van vasculaire dementie is onvoorspelbaar. De ziekte begint vaak plotseling, bijvoorbeeld na een beroerte. Vaak gaat het in stappen achteruit, waarbij het geheugen in de tussentijd stabiel blijft.

De problemen met het geheugen kunnen ook langzaamaan ontstaan door langdurige schade aan de kleine bloedvaten in de hersenen. Dit wordt vaak veroorzaakt door een andere aandoening, zoals hoge bloeddruk, cholesterol of suikerziekte.

Diagnose

De arts kan vasculaire dementie vaststellen door:

• Een gesprek over de klachten.
• Lichamelijk en neurologisch onderzoek.
• Geheugentesten.
• MRI- of CT-scan van de hersenen.
• Soms is bloedonderzoek nodig om zeker te weten dat er niet iets anders aan de hand is.

Behandeling

Vasculaire dementie is niet te genezen, maar soms lukt het wel om de schade niet groter te laten worden. Het is belangrijk om hart- en vaatziekten goed te behandelen en risicofactoren op tijd aan te pakken.

Behandeling richt zich op:

• Medicijnen tegen risicofactoren zoals hoge bloeddruk en cholesterol. En het regelmatig controleren van de bloeddruk, suiker en cholesterolwaarde is belangrijk.
• Een gezonde leefstijl: stoppen met roken, geen of zo weinig mogelijk alcohol drinken, voldoende bewegen, gezond eten en afvallen bij overgewicht zijn belangrijk.
• Actief blijven. Gezelschap en bewegen zijn goed voor de hersenen. Blijf dingen doen die u prettig vindt. Plan daarnaast voldoende rustmomenten in .
• Soms zijn medicijnen nodig tegen sombere en angstige gevoelens.
• Dagelijkse structuur en routine: een vaste indeling van de dag kan helpen bij het dagelijks leven. Hulpmiddelen zoals een agenda of alarm kunnen handig zijn.
• Begeleiding en ondersteuning door een casemanager dementie (ouderenverpleegkundige) of mantelzorgondersteuning.

Autorijden en vasculaire dementie

Voor autorijden heb je een goed geheugen, aandacht, een goed reactievermogen en oriëntatie nodig. Vasculaire dementie kan invloed hebben op deze vaardigheden waardoor autorijden onveiliger kan worden. Meer informatie over de wettelijke regels over autorijden bij dementie is te vinden op de website van het CBR.

Belangrijk om te onthouden

• Vasculaire dementie ontstaat door schade aan de bloedvaten in de hersenen.
• Het verloop van vasculaire dementie is bij iedereen anders en niet goed te voorspellen.
• Vroege herkenning is belangrijk om de schade niet groter te laten worden.
• Een gezonde leefstijl en goede medische zorg kunnen het verloop vertragen.

Meer informatie

Als u vragen heeft over vasculaire dementie, neem dan contact op met uw huisarts, neuroloog, klinisch geriater. Zij helpen u graag om informatie uit te leggen en vragen te beantwoorden.