Dementie bij Parkinson

Wat is Parkinson?

De ziekte van Parkinson is een aandoening die vooral invloed heeft op het bewegen. De ziekte ontstaat doordat de hersencellen die dopamine aanmaken beschadigd raken. Waardoor dat gebeurt, is nog niet echt duidelijk. Dopamine is een belangrijke stof die helpt om soepel te kunnen bewegen. Als er minder dopamine aangemaakt wordt in de hersenen, ontstaan de bekende symptomen van de ziekte van Parkinson. Bijvoorbeeld trillen, stijfheid, traagheid van bewegen en problemen met de balans. De symptomen en het verloop van de ziekte van Parkinson zijn bij iedereen anders en zijn daardoor moeilijk te voorspellen.

Wat is dementie bij Parkinson?

Naast problemen met bewegen krijgt een deel van de mensen met de ziekte van Parkinson ook te maken met problemen in het denken en het geheugen. Het wordt dan moeilijker om informatie te onthouden, beslissingen te nemen en te plannen. Als de problemen met het geheugen zo ernstig zijn dat ze het dagelijks leven beïnvloeden, spreken we van dementie. Dementie bij de ziekte van Parkinson ontstaat meestal pas in een later stadium van de ziekte.

Wat veroorzaakt dementie bij Parkinson?

Dementie bij Parkinson ontstaat door veranderingen in de hersenen veroorzaakt door de ziekte zelf. Dopamine is niet alleen belangrijk om soepel te kunnen bewegen, het speelt ook een rol bij het denken, onthouden en bij aandacht en concentratie. Ook het ophopen van eiwitten in de hersenen kunnen een oorzaak zijn van dementie bij Parkinson. De hersenen kunnen dan minder goed gaan werken en daardoor kunnen problemen ontstaan met het onthouden van dingen.

Hoe merk je dat er sprake is van Parkinson dementie?

Dementie bij Parkinson ontwikkelt zich meestal langzaam. De eerste signalen kunnen zijn:

• Geheugenproblemen: moeite hebben met het onthouden van nieuwe informatie, bijvoorbeeld afspraken of namen.
• Langzamer denken: het duurt langer om informatie te verwerken en beslissingen te nemen.
• Problemen met plannen en organiseren: het wordt lastiger om de dag in te delen of een taak uit te voeren.
• Problemen met aandacht en concentratie: het kost meer moeite om langere tijd de aandacht bij iets te houden.
• Veranderingen in gedrag en stemming: er kunnen sombere of angstige gevoelens ontstaan of minder initiatief nemen om iets te gaan doen.
• Hallucinaties: sommige patiënten zien dingen die er niet zijn.

Hoe wordt dementie bij Parkinson vastgesteld?

De neuroloog of klinisch geriater kijkt naar veranderingen in het denken, geheugen en gedrag. Dit gebeurt door:

• Gesprekken met u en uw naasten.
• Geheugentesten.
• Soms is extra onderzoek nodig, zoals bloedonderzoek of een scan van de hersen om zeker te weten dat het niet iets anders is.

Behandeling en begeleiding

Er bestaat geen medicijn dat dementie bij Parkinson kan genezen. Er zijn wel manieren om de klachten te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren. Daarom is het belangrijk om goed te letten op veranderingen in stemming en gedrag en dit te bespreken met uw zorgverleners.

Medicijnen

• Soms worden medicijnen voorgeschreven die functies van het geheugen, zoals aandacht en het denken tijdelijk iets kunnen verbeteren. Deze medicijnen werken niet bij iedereen.
• Medicijnen voor Parkinson zijn belangrijk om het bewegen te verbeteren.
• Soms zijn medicijnen nodig tegen sombere of angstige gevoelens of hallucinaties.

Begeleiding

• Dagelijkse structuur en routine: een vaste indeling van de dag kan helpen om overzicht te houden.
• Hulpmiddelen: schrijf belangrijke informatie op en gebruik hulpmiddelen, zoals kalenders, lijstjes of een alarm.
• Een gezonde leefstijl: blijven bewegen is belangrijk voor lichaam en geest. Gezonde voeding, voldoende sociale contacten en slaap zijn ook belangrijk. Blijf dingen doen die u leuk vindt. Plan daarnaast voldoende momenten van rust in.
• Begeleiding en ondersteuning: professionele hulp zoals fysiotherapie, ergotherapie, begeleiding door een Parkinsonverpleegkundige, psycholoog of casemanager dementie (ook wel ouderenverpleegkundige genoemd).

Waar kunt u terecht voor hulp en ondersteuning?

• Huisarts, neuroloog of klinisch geriater: voor medische vragen en begeleiding.
• Parkinsonverpleegkundige: specialist in de zorg rondom Parkinson.
• Geheugenpoli: voor diagnostiek bij geheugenproblemen.
• Casemanager dementie: Zij ondersteunen u en uw naasten bij het omgaan met de gevolgen van dementie, het vinden van zorg die bij u past en het regelen van hulp om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen.
• Ergotherapeut: voor advies over aanpassingen in huis en dagelijkse activiteiten.
• Mantelzorgondersteuning: voor hulp en advies aan naasten.
• Parkinsonvereniging: voor informatie, lotgenotencontact en cursussen.

Meer informatie

Als u vragen heeft over Parkinson en dementie, neem dan contact op met uw huisarts, neuroloog, klinisch geriater of Parkinsonverpleegkundige. Zij helpen u graag om informatie uit te leggen en vragen te beantwoorden.