Omgaan met de gevolgen van kanker
De diagnose kanker, de behandeling en alles wat er mee samenhangt, brengt vaak veel onzekerheid en emoties teweeg. Ook komt er vaak voor en tijdens de behandeling in korte tijd veel op u af. Uw normale leefritme verandert, u kunt lichamelijke veranderingen ervaren en eventuele klachten en/of bijwerkingen. De diagnose kanker geeft vaak naast lichamelijke klachten of veranderingen ook een psychische last. Er bestaat geen pasklaar antwoord hoe u daar het beste mee om kunt gaan. Iedereen is anders en verwerkt dat op zijn eigen manier.
Soms is er pas na de behandeling ruimte om alles te laten bezinken en te verwerken. Bij het verwerken van een ingrijpende gebeurtenis kunnen allerlei verschillende gevoelens en emoties naar boven komen. Het kan soms lastig zijn om het leven weer op te pakken. Veel mensen hebben hier moeite mee door uiteenlopende oorzaken. Bijvoorbeeld:
- Angst om dood te gaan.
- Angst voor het terugkomen van de kanker.
- Onzekerheid over het eigen lichaam en uiterlijk.
- Boosheid om de onrechtvaardigheid van ‘het lot’, het verlies van toekomstperspectief.
Verwerken betekent dat u alles wat u heeft meegemaakt een plek geeft, zodat u weer verder kunt. Als de verwerking goed verloopt, merkt u dat de daarbij behorende gevoelens langzaam maar zeker minder heftig worden. Emoties kun je bevechten, overwinnen, verstandelijk beredeneren, uiten, verdringen en ontkennen. Allemaal manieren om er grip op te krijgen, om er op uw manier mee om te gaan. Vooral de eerste tijd kan uw leven zo door de ziekte worden beheerst dat het goed kan zijn om afleiding te zoeken en af en toe de zinnen te verzetten.
Er zijn verschillende zorgverleners die u hierbij kunnen ondersteunen zoals een praktijkondersteuner, een psycholoog, zorgverleners van Care For Cancer, een patiëntenvereniging of via contact met lotgenoten. Uw casemanager of verpleegkundig specialist kan u hier meer over vertellen.
Vermoeidheid
Moe zijn voor, tijdens en kort na de behandeling is heel normaal. De ziekte en de behandeling vraagt vaak veel van uw lichaam en geest. Door slecht slapen, weinig bewegen, pijn of minder eetlust kunt u zich moe voelen. Echter wordt er vaak na de behandeling vermoeidheid ervaren die verschilt van ’moe zijn’. Het gevoel van moe zijn verdwijnt vaak na een goede nachtrust. Bij vermoeidheid gaat het vaak om een aanhoudend gevoel van uitputting. Het lukt niet goed meer om de dingen te doen die u graag wilt of moet doen. Dagelijkse activiteiten gaan moeizamer of u heeft meer of langer rust nodig. Soms kan het ook moeilijker zijn om dingen te onthouden of uw aandacht erbij te houden. Dit alles kan invloed hebben op uw stemming.
Veel mensen willen na de behandeling vaak de draad weer zo snel mogelijk oppakken. Maar na de behandeling duurt het vaak nog enkele maanden voordat de vermoeidheid minder wordt. Het kost tijd en energie om te herstellen en uw conditie weer op te bouwen. Ook is er soms na de behandeling pas ruimte om alles te verwerken wat u heeft meegemaakt. Dit kost ook veel energie.
Door de behandeling is vaak uw conditie achteruitgegaan. Als u regelmatig zo moe bent, klinkt bewegen vaak als een opgave. Toch helpt bewegen en het langzaam opbouwen van conditie vaak bij vermoeidheid. Belangrijk is om daarbij wel op uw grenzen te letten en niet te veel activiteiten in uw agenda te plannen. Ook helpt het om gezonde voeding te eten, zie hoofdstuk 5.
Heeft u last van vermoeidheid? Uw casemanager of verpleegkundig specialist kan u hier advies in geven. Ook zijn er andere zorgverleners die u kunnen begeleiden bij vermoeidheid en het opbouwen van uw conditie. Dit kan zijn door een (oncologisch) fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog of psychotherapeut. Ook zijn er centra waar een team van verschillende zorgverleners een programma aanbieden. Uw casemanager of verpleegkundige specialist kan u verwijzen naar verschillende zorgverleners.
Complementaire zorg
Complementaire zorg bestaat uit aanvullende zorg bovenop de standaard zorg. Met complementaire zorg behandel je niet de ziekte, maar het kan ondersteuning geven bijvoorbeeld bij vermoeidheid, pijn, slaapproblemen, somberheid, stemmingswisselingen, angst, spanning, misselijkheid en opvliegers. Hierbij kunt u denken aan mindfulness, massage, accupunctuur en ontspanningsoefeningen.
Wist u dat er in het Maasziekenhuis ook workshops worden gegeven aan patiënten die behandeld worden door de oncoloog? Er vinden verschillende creatieve workshops plaats, maar ook de workshop Dansend in Balans en Look Good Feel Better. Wilt u meer informatie of wilt u een keer aansluiten bij een workshop? Dan kunt u terecht bij de casemanager of de verpleegkundig specialist.
Meer informatie
Complementaire zorg
Vermoeidheid en kanker
App ‘Untire: meer energie bij kanker’
In de appstore kunt u met uw telefoon of tablet de app ‘Untire: meer energie bij kanker’ downloaden. U krijgt daarmee dagelijks oefeningen en tips om stap voor stap meer energie op te bouwen.